Catalunya - Costa Brava

dd

Catalonië
Ongeveer in driehoeksvorm, met de Ebrodelta, het oosteinde van de Spaans-Franse grens en het midden van de Pyreneeën als hoekpunten, ligt in het noordoosten van Spanje de regio Catalonië, dat de provincies Gerona, Lérida, Barcelona en Tarragona omvat. Met beperkt zelfbestuur (Catalonië heeft een eigen parlement en regering) zijn de inwoners trots op hun eigen geschiedenis, taal en culturele identiteit.

Catalonië, of Catalunya zoals het zichzelf noemt, is ontstaan uit de Spaanse Mark, het gebied tussen de Ebro en de Pyreneeën dat Karel de Grote op de Moren (= Arabieren) had veroverd en als bufferzone tussen beide rijken in stand hield. Bij het uiteenvallen van het centrale gezag wist aan het einde van de 9e eeuw een inheemse aanvoerder de laatste Frankische graaf te verslaan en werd graaf van Barcelona. In 1137 huwde diens nakomeling graaf Ramón Berenguer IV de erfdochter van de koning van Aragón, zodat die titel op hun nakomelingen overging. In de loop der eeuwen werden de Balearen, Sicilië en een tijdlang zelfs Sardinië veroverd terwijl ook het zuiden van Frankrijk onder invloed van Kroon Aragón kwam te staan. In mannelijke lijn stierf het huis in 1412 uit, maar een afstammeling in vrouwelijke lijn werd koning van Aragón. Het huwelijk van Ferdinand II van Aragón met Isabella van Castilië in 1469 leidde de eenwording van Spanje in en was tevens het einde van de Catalaans-Aragonese autonomie.

Het Catalaans, ook buiten Spanje officieel als taal erkend, wordt niet alleen binnen Catalonië gesproken. Niet zo vreemd, in het licht van het grote gebied dat door de vorsten daarvan werd beheerst. Het is de officiële taal van Andorra, maar wordt ook gesproken (soms in dialectische vorm) vanaf zuidelijk Frankrijk tot Sardinië. Bernadette herhaalde de woorden van de dame die haar in Lourdes verscheen (waarvan de betekenis haar begrip te boven ging) in het plaatselijke Catalaanse dialect.

Kennelijk ligt het in de natuur van de Catalaan om naar individualiteit te streven, in ieder geval zijn eigen identiteit uit te stralen. Dat wordt ook gekenmerkt door de grillige architectuur van Gaudí en het surrealisme van Dali, beiden rasechte Catalanen.

 

Costa Brava

De Middelllandse Zeekust vanaf de Frans-Spaanse grens tot en met de plaats Blanes wordt de Costa Brava genoemd, hetgeen letterlijk "wilde kust" betekent. Wie op het land langs de kust loopt of rijdt dan wel vanaf de zee de kustlijn volgt kan alleen maar beamen dat de strook met recht deze naam draagt. Verscholen tussen de inhammen liggen de van oorsprong vissersdorpen die nu tot aantrekkelijke badplaatsen zijn uitgegroeid. Halvemaanvormige stranden van zand en kiezel die nu eens licht hellen naar zee, dan weer steil daarin afdalen zijn ook de uitvalbases voor diverse watersporten, of u nu een rustig uitstapje per waterfiets wilt maken of een meer energievergend uurtje windsurfen. Estartit is uitstekend geschikt om te duiken, vooral wanneer u in de richting van de Les Medas eilanden gaat, hoewel een excursie met een boot voorzien van een glazen bodem u een gemakkelijker zicht op de vissen kan bieden.

Even ten noorden van Estartit ligt L'Escala, beroemd om zijn ansjovis en daarmee een perfect smakelijk souvenir. Hier kunt u bij een barretje aan het strand genieten van tapas en kijken naar de sardana, een Catalaanse volksdans die iedere woensdagavond in juli en augustus langs de kustlijn wordt opgevoerd.

Tussen Gerona en de kust ligt La Bisbal, een Middeleeuwse marktplaats die sinds de 17e eeuw gespecialisserd is in aardewerk. Een mooie gelegenheid om cadeautjes voor thuis te kopen.

Probeer eens cremat, een traditioneel drankje van de Catalaanse vissersdorpen. Met rum als basis wordt het geserveerd in een grote aardewerk pot, aangestoken en enkele minuten geroerd.

In Figueras vindt u het Museu Dali, een wonderlijk gebouw met bijpassende kunstwerken.